fbpx

Szlak rodowych gniazd Lubomirskich

Przez tereny południowo-wschodniej Polski, zachodniej Ukrainy i północnej Słowacji przebiega szlak związany z rodem magnackim Lubomirskich, który po czterech wiekach obecności w historii Polski pozostawił po sobie trwały ślad.

Pałac w Baranowie w cyr. tarnowskim (rys. E. W. Kainko/Polona.pl)

Ród Lubomirskich piastując najwyższe godności wpływał na losy kraju. Ponadto jego przedstawiciele wpływali na rozwój gospodarczy kraju, zarządzając majątkami, zarówno własnymi jak też i królewskimi. Lubomirscy wznieśli także wiele wspaniałych rezydencji i świątyń, założyli parki i ogrody, jak również wspierali artystów.

Miejscowości, w których znajdują się po dziś dzień rezydencje i obiekty wzniesione przez Lubomirskich, stanowią pretekst do odwiedzania ciekawych zakątków naszego kraju oraz najbliższych sąsiadów.

Szlak Gniazd Rodowych Lubomirskich, poprowadzony przez najciekawsze miejscowości Podkarpacia, rozpoczyna się w Stalowej Woli, kończąc się w Wiśniczu. Trasa, o długości blisko 879 km, przebiega w zdecydowanej większości (aż 478 km) przez tereny Polski. Pozostałe jego części przebiegają przez tereny Ukrainy (247 km) oraz Słowacji (154 km).

Spośród miejscowości związanych z Lubomirskimi, dwanaście z nich zostało zaliczonych do gniazd rodowych, natomiast pozostałe określono jako mianem godnych zainteresowania.

Naszą podróż zaczynamy w Stalowej Woli, położonej na pograniczu Równiny Tarnobrzeskiej i Doliny Dolnego Sanu. W należącym do Lubomirskich Rozwadowie (będącym od 1973 roku dzielnicą Stalowej Woli) znajduje się wzniesiony w latach 1745-1753 zespół klasztoru Kapucynów z podziemną nekropolią (w której pochowano kilka pokoleń Lubomirskich) oraz kościoła farnego z XIX wieku.

W położonym nad rzeką Babulówką Baranowie Sandomierskim znajduje się piękny zespół zamkowo-parkowy. Ponadto będąc w Baranowie Sandomierskim warto również obejrzeć murowany kościół ufundowany przez rodzinę Leszczyńskich.

Zamek Lubomirskich w Rzeszowie (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe)

Główną atrakcją Rzeszowa, położonego na pograniczu Pogórza Rzeszowskiego i Pradoliny Podkarpackiej, jest zamek wzniesiony niemal od podstaw w 1902 roku. Godnym uwagi jest także kościół św. Krzyża, w którym podziwiać można wiele zabytków związanych z Lubomirskimi.

W pobliskiej Boguchwale znajduje się barokowy pałac Lubomirskich. W jego pobliżu znajduje się kilka interesujących zabytków: m.in. murowany spichlerz, brama wjazdowa i kamienna figura św. Jana Nepomucena.

W położonym na skraju Pogórza Rzeszowskiego Łańcucie obowiązkowo należy odwiedzić zespół zamkowo-parkowy ze wspaniałymi wnętrzami, oranżerią i kolekcją zabytkowych pojazdów. Z pewnością w miejscowości warte obejrzenia są również: murowana synagoga, zabudowania klasztoru i kościoła Dominikanów, jak też i kościół parafialny św. Stanisława.

W Przeworsku Lubomirscy w latach 1799-1808 wznieśli pałac, mieszczący obecnie Muzeum Miasta Przeworska. Prezentowane są w nim m.in. eksponaty związane z historią miasta od najdawniejszych czasów oraz pamiątki związane z rodziną Lubomirskich.

Niewątpliwie w ukraińskim Lwowie znajdują się liczne zabytki i pamiątki związane z historią wielu narodów: świątynie wielu wyznań, pałace, kamienice i budynki z różnych epok, muzea i galerie z bogatymi zbiorami. Ze względu na posiadaną część kolekcji z dawnego Muzeum ks. Lubomirskich warto odwiedzić m.in. lwowskie Muzeum Historyczne.

W położonej w północnej części Spiszu Starej Lubovli ogromną popularnością cieszy się wieża zamkowa, którą co roku odwiedza ponad 60 000 turystów.

Zamek Lubomirskich i Potockich w Łańcucie (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe)

Z pewnością główną atrakcją Podolińca jest gmach zamku (mieszczący obecnie Urząd Miasta) oraz kościół św. Stanisława. We wnętrzu świątyni dominuje ołtarz główny z 10-metrowym obrazem Wskrzeszenie Piotrowina.

Ze względu na swoje położenie na skrzyżowaniu szlaków handlowych Nowy Sącz miał doskonałe warunki rozwoju, przez co w liczbie nadań i przywilejów królewskich ustępował tylko Krakowowi. Na uwagę zwracają zabytkowe kościoły, dawna synagoga, Dom Gotycki oraz Park Etnograficzny.

W Wiśniczu na uwagę zwraca gotycko-renesansowy kościół św. Wojciecha z 1520 roku, w którym można zobaczyć dzwon odlany przez Hansa Bahama z Norymbergi. Jednak główną atrakcją miejscowości jest z pewnością zamek, w którym obecnie funkcjonuje Muzeum Ziemi Wiśnickiej.

Bez wątpienia o atrakcyjności geograficznej i przyrodniczej Szlaku Gniazd Rodowych Lubomirskich świadczą parki narodowe i krajobrazowe. Ponadto szlak, oprócz sąsiadujących państw, łączy regiony o zróżnicowanej kulturze, tradycjach i architekturze, co czyni go jeszcze bardziej interesującym.

Fot. tyt.: Narodowe Archiwum Cyfrowe