Siewierz

We wczesnym średniowieczu Siewierz należał do kasztelanii bytomskiej, znajdującej się w zachodniej części ziemi krakowskiej. Około 1179 roku Kazimierz Sprawiedliwy podarował miejscowość wraz z Bytomiem i Oświęcimiem księciowi raciborskiemu Mieszkowi Plątonogiemu.

Już w XII wieku Siewierz był znaczną osadą targową, a na początku XIII stulecia stał się siedzibą kasztelanii. Początkowo miejscowość znajdowała się na południowy zachód od dzisiejszego miasta i zlokalizowana była wokół romańskiego kościoła p.w. św. Jana Chrzciciela. Po zniszczeniu Siewierza podczas drugiego najazdu tatarskiego na Polskę książę opolski Władysław ponownie lokował miasto 2 km na północ od dawnego grodu. Prawdopodobnie wówczas w zakolu rzeki Czarnej Przemszy, pośród jej rozlewisk i bagien, wzniesiono nową drewniano–ziemną siedzibę kasztelanów.

Pierwsza wzmianka o zamku w Siewierzu pojawia się w 1337 roku, w czasach panowania księcia bytomskiego Władysława. Jednak najnowsze badania archeologiczne pozwalają przypuszczać, że budowę warowni rozpoczęto na przełomie XIII i XIV wieku lub na początku XIV stulecia.

W 1443 roku Siewierz wraz z zamkiem znalazł się w rękach biskupa krakowskiego Zbigniewa Oleśnickiego, który wykupił go od zadłużonego księcia cieszyńskiego Wacława I. Po kilkuletnim sporze z innymi książętami śląskimi, biskupi krakowscy przyjęli świecki tytuł książąt siewierskich, natomiast Księstwo Siewierskie stało się prawie niezależnym organizmem politycznym. Zamek zaczął pełnić rolę administracyjnej i politycznej siedziby Księstwa Siewierskiego.

W czasie swych rządów w Siewierzu biskupi krakowscy modernizowali i rozbudowywali warownię. Podczas prac przeprowadzonych w XVI stuleciu zamek uzyskał renesansowy wystrój.

W czasie „potopu” szwedzkiego chociaż Księstwo Siewierskie było formalnie neutralne, to jednak na zamku stacjonowały oddziały hetmana Stefana Czarneckiego. Skłoniło to Szwedów do jego zajęcia.

W 1790 roku na mocy decyzji Sejmu Wielkiego Księstw Siewierskie zostało zlikwidowane i wcielone do Rzeczypospolitej. Od tej pory opuszczony zamek zaczął popadać w ruinę. Chociaż jeszcze w czasie wojen napoleońskich był wykorzystywany militarnie, to jednak przez cały XIX wiek pozostał niezamieszkany. Dopiero w latach 50. i 70. XX w. rozpoczęto prace zmierzające do zabezpieczenia zamku w formie trwałej ruiny, kontynuowane po 1999 roku.

Fot. tyt.: Narodowe Archiwum Cyfrowe)

Jeśli podoba się Wam to, co czytacie – wesprzyjcie wirtualną kawą.