Pałac Schaffgotschów w Kopicach

Na Opolszczyźnie znajduje się niezwykłe miejsce. Chociaż od wielu lat popada w ruinę, to swoim klimatem przyciąga jak magnes. Mowa oczywiście o pałacu Schaffgotschów w Kopicach. Poznajcie więc jego historię.

Pałac Schaffgotschów w Kopicach
Pałac Schaffgotschów w Kopicach (fot. zbiory Narodowego Archiwum Cyfrowego)

Najstarsze informacje o Kopicach pochodzą z XIV stulecia, kiedy to były siedzibą rodu von Borsnitz. Od 1450 roku znajdowały się w rękach rodziny von Beess, a w 1534 roku były w posiadaniu kanonika katedry wrocławskiej Baltzara von Neckern’a. Kolejnymi właścicielami byli Jan Henryk Heymann von Rosenthal, Gotfryd von Spaetgen, a od 1751 roku śląska rodzina szlachecka von Sierstorpff. W 1783 roku dotychczasowa siedziba została przebudowana przez Heinricha Kaspara von Sierstorpffa na klasycystyczną rezydencję, zaprojekowaną przez opolskiego architekta Hansa Rudolpha.

Pałac w Kopicach zakupiony w 1859 roku przez Hansa Ulryka von Schaffgotscha dla swojej żony Joanny Gryczik von Schomberg-Godulla, nazywanej niekiedy „śląskim Kopciuszkiem”. W 1864 roku Schaffgotschowie przebudowali rezydencję według projektu wrocławskiego architekta Karla Lüdecke oraz mistrza budowlanego Konstantego Heidenreicha z Kopic. Kopicki ogród został zaaranżowany przez królewskiego ogrodnika Wilhelma Hampela.

W wyniku przebudowy i rozbudowy dotychczasowej rezydencji powstał pałac założony na planie litery L. Dotychczasowa rezydencja stała się centralną częścią pałacu z herbem Schaffgotschów nad głównym wejściem, z ryzalitem i portykiem. Dominantą bryły pałacu stanowiły dwie wieże czworoboczne, zwieńczone wysokimi dachami wielospadowymi z iglicami. Pierwotnie w skrzydle północno-wschodnim oranżeria i rozarium. W części południowej kaplica Najświętszego Serca Pana Jezusa. Pałac przekryty był wysokim dachem wielospadowym.

Pałac Schaffgotschów w Kopicach
Pałac Schaffgotschów w Kopicach (fot. zbiory Narodowego Archiwum Cyfrowego)

Zespół pałacowo-parkowy w Kopicach był we władaniu rodziny von Schaffgotsch do lutego 1945 roku. Pałac przetrwał II wojnę światową bez zniszczeń, a jego wnętrza służyły lokalnej społeczności. Odbywały się tutaj m.in. potańcówki, a w okresie letnim organizowano kolonie dla dzieci i młodzieży.

W 1954 i 1958 roku pałac został podpalony przez nieznanych sprawców. Przez kolejne lata pozostałości opuszczonej rezydencji została rozgrabione i zdewastowane. W 1990 roku został zakupiony przez krakowskiego biznesmena Adama Koca za sumę 5000 złotych (płatną w ratach). Inwestor zobowiązał się, że doprowadzi obiekt do stanu sprzed 1958 roku, jednak nic z tego nie wyszło. W czerwcu 2008 roku śląska spółka Zarmen kupiło od dotychczasowego właściciela kopicki pałac. Został on wówczas prowizorycznie zabezpieczony oraz przeprowadzono jedynie prace porządkowe.

W lutym 2014 roku pałac ponownie został wystawiony na sprzedaż. Dwa lata później, w 2016 roku obiektem zainteresował się inwestor z Luksemburga. W styczniu 2017 roku wrocławska spółka Globucor Luxembourg Polska Sp. z o.o. zadeklarowała odbudowę całego kompleksu z przeznaczeniem na siedzibę Muzeum Polsko-Niemieckiego Pojednania. Niestety wkrótce w atmosferze skandalu zrezygnował z projektu.

Pomimo różnych zawirowań w styczniu 2022 roku pałac w Kopicach kupił opolski przedsiębiorca Joachim Wiesiollek, właściciel pałacu w Żyrowej.

Fot. tyt.: Narodowe Archiwum Cyfrowe