fbpx

Krasiczyn

Jeden z najcenniejszych zabytków Polski południowo-wschodniej, jakim jest zamek w Krasiczynie, położony jest na gruntach dawnej wsi Śliwnica, na prawym brzegu Sanu. W 1. połowie XVI wieku z inicjatywy Jakuba z Siecina herbu Rogala (protoplasty Krasickich) powstała pierwsza budowla obronna.

Fragment południowej części zamku z basztą „Boską” (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe)

W latach 80. XVI wieku syn Jakuba, Stanisław Krasicki rozbudował skromnego założenia. Powstał wówczas zespół obronny na planie zbliżonym do kwadratu (o boku około 70m) z dużym dziedzińcem i czterema basztami-bastejami. Wzdłuż muru, od strony północnej, wzniesiono nowe skrzydło mieszkalne. Od północy i zachodu rezydencję otaczały rozlewiska, podnosząc walory obronne zamku.

W latach 1598-1631 kolejny właściciel zamku, Marcin Krasicki, rozbudował i przekształcił surowy zamek w nowoczesną rezydencję obronną. Wówczas do zachodniej części skrzyła północnego dobudowano dalszą część budynku oraz wzniesiono wschodnie, dwupiętrowe skrzydło mieszkalne. Podwyższono także mury kurtynowe oraz baszty, które zwieńczono attykami. Basztom nadano nazwy nawiązujące do poszczególnych szczebli władzy: Boska, Papieska, Królewska i Szlachecka.

W 1672 roku zamek w Krasiczynie znalazł się w rękach Jędrzeja Modrzewskiego, a następnie stał się własnością Jana Tarły. W 1676 roku został poważnie zniszczony przez wojska rosyjskie.

Fragment wschodniej części zamku z basztami „Szlachecką” i „Królewską” (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe)

Od 1751 roku z inicjatywy Ludwiki Potockiej z Mniszchów (siostrzenicy Jana Tarły) na nadbudowano drugie piętro skrzydła północnego oraz otynkowano cały obiekt. Po śmierci Ludwiki w 1785 roku Krasiczyn przejęli Ponińscy, a w 1834 roku Sapiechowie. W 1853 roku pożar doszczętnie zniszczył zamek, którego odbudowę rozpoczęto w latach 60. XIX wieku. Kolejne zniszczenia przyniosła I wojna światowa. W okresie międzywojennym pod kierunkiem A. Szyszko-Bohusza przeprowadzono niezbyt fortunne prace restauratorskie.

Na początku II wojny światowej zamek został ograbiony przez żołnierzy sowieckich. W 1940 roku na terenie zamku filmowcy sowieccy kręcili antypolski film pt. „Wiatr ze Wschodu”, uzasadniający inwazję ZSRR na Polskę w 1939 roku. Po II wojnie światowej w zamku mieściło się Technikum Leśne, a od lat 70. XX wieku mecenat nad nim sprawowała Fabryka Samochodów Osobowych w Warszawie. W 1996 roku zamek wraz z parkiem przejęła Agencja Rozwoju Przemysłu i przeprowadziła prace remontowo-budowlane i konserwatorskie. Obecnie w zespole zamkowo-parkowym znajduje się hotel i restauracja.

Fot. tyt.: Narodowe Archiwum Cyfrowe