Płonina (zamek Niesytno)

Na skalnym wzgórzu w Płoninie wznoszą się ruiny zamku Niesytno z dobudowanym później pałacem.

Płonina
Fot. André Offringa [Public domain], from Wikimedia Commons
Choć zamkowi Niesytno przypisuje XIV-wieczną metrykę, nieznane są ani data jego budowy, ani nazwisko fundatora. Po raz pierwszy zamek ten został wymieniony w 1432 roku, w liście biskupa wrocławskiego Konrada Oleśnickiego do wielkiego mistrza Zakonu Krzyżackiego Paula Belitzera von Russdorfa, w którym relacjonuje bieżące wydarzenia na Śląsku. Wówczas to należąca do rycerza Hayna von Czirna warownia została zajęta przez wyprawę mieszczan wrocławskich i świdnickich.

Historia zamku Niesytno wiązana jest tradycyjnie z husytami i rycerzami-rozbójnikami, mającymi w nim zamieszkiwać w XV stuleciu, z tamtego okresu wywodzić się ma nazwa Angstwinkel (pol. Zakątek Strachu). Prawdopodobnie już w latach 30. XV wieku w posiadanie siedziby weszli członkowie rodu von Zedlitz, którzy zamieszkiwali tu do połowy wieku XVII wieku.

Obiekt był kilkakrotnie rozbudowywany i przebudowywany. Najciekawszym jego elementem jest unikalna na skalę Polski wieloboczna wieża z dziobem (podobna do stołpu na zamku Bolkowie), zajmująca kulminację skalną, pełniąca rolę donżonu, wyposażona we wnętrzu w tzw. ciepłą izbę (rozległe wnętrze obłożone drewnem jako ociepleniem). Jej datowanie jest przedmiotem dyskusji i nastręcza wiele trudności. Poniżej wznosi się dom zamkowy, zapewne późniejszy, częściowo dwu- a częściowo trójkondygnacyjny.

Rezydencjonalną rolę zamek utracił w 1545 roku, gdy na południowy-wschód od niego członkowie rodu von Zedlitz wznieśli dwór przyozdobiony renesansową kamieniarką (m.in. portalem głównym i oknami o obramieniach zwanych fasciowymi). Od połowy XVI wieku stary zamek wykorzystywany był najpewniej już tylko na cele magazynowe i gospodarcze.

Od 2010 stanowi własność prywatną. W 2012 roku rozpoczęły się prace przy odgruzowywaniu i rekonstrukcji budynku mieszkalnego na terenie zamku średniowiecznego.

Fot. tyt.: Jerzy Strzelecki [GFDL or CC BY-SA 3.0 ], from Wikimedia Commons