Działdowo

Zamek krzyżacki w Działdowie jest doskonale znany podróżującym koleją i samochodem przez to miasta. Masywną czerwoną sylwetę widać już z daleka.

DziałdowoPod koniec XIII wieku położone na ziemi sasińskiej Działdowo kupili od biskupa chełmińskiego Krzyżacy, którzy około 1340 roku rozpoczęli budowę murowanej warowni. Wzniesione założenie obejmujące trzyskrzydłowy zamek właściwy na planie kwadratu oraz obszerne przedzamcze. Od strony południowo-wschodniej powstało główne skrzydło, mieszczące m.in. kaplicę i refektarz. W zachodnim narożniku murów obwodowych wzniesiono kwadratową wieżę obronną, obok której znajdowała się brama zamkowa. Początkowo działdowska warownia była siedzibą prokuratora, a później wójta krzyżackiego.

W 1376 roku Działdowo zostało poważnie zniszczone podczas najazdu wojsk litewskich dowodzonych przez księcia Kiejstuta. Podczas odbudowy wzniesiono skrzydła północno-wschodnie oraz południowo-zachodnie.

W 1410 roku działdowski zamek był jedną z pierwszych warowni zajętych bez walki przez wojska Władysława Jagiełły zdążające pod Grunwald. Podczas wojny trzynastoletniej (1454-1466) zamek w Działdowie kilkakrotnie przechodził z rąk do rąk. Jednak ostatecznie w wyniku postanowień II pokoju toruńskiego pozostał w granicach państwa krzyżackiego.

DziałdowoOstatnia wojna Polski z zakonem w latach 1519-1521 przyniosła zamkowi olbrzymie zniszczenia, po których niezbędne było przeprowadzenie remontu. Przeprowadzono go w połowie XVI wieku, przekształcając średniowieczną twierdzę w renesansową rezydencję książęcą.

Niestety, po wojnie ze Szwedami w XVII wieku oraz po kampanii napoleońskiej w XIX stuleciu działdowski zamek był już ruiną. Rozebrano wówczas skrzydła boczne oraz wieże. Na początku XX stulecia rozpoczęto, prowadzone w kilku etapach, prace zabezpieczające, jednak ich efekt został zniweczony w 1945 roku. Dopiero w 1973 roku rozpoczęto prace przy odbudowie skrzydła mieszkalnego, połączone z badaniami archeologicznymi.

Niezagospodarowany zamek niszczał do początku XXI wieku. Na szczęście w ostatnich latach urząd miasta Działdowa dokończył odbudowę skrzydła mieszkalnego i odrestaurował mury obronne. Jednak kontrowersje wzbudza nowoczesny budynek wzniesiony na reliktach skrzydła zachodniego.