Golub-Dobrzyń

Średniowieczny zamek krzyżacki w Golubiu-Dobrzyniu jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych warowni w Polsce. A to za sprawą organizowanych od przeszło 40 lat turniejów rycerskich. Choćby dlatego warto go odwiedzić i sprawdzić ile autentycznych cech zachował.

Golub-Dobrzyń

Na wysokim wzgórzu, położonym na prawym brzegu Drwęcy, już w X wieku znajdował się drewniano-ziemny gród obronny strzegący przeprawę przez rzekę. W 1239 roku w drodze wymiany z biskupem włocławskim dobra golubskie znalazły się we władaniu Zakonu Krzyżackiego. Na początku XIV wieku w tym strategicznym miejscu Krzyżacy wznieśli murowany zamek na siedzibę komtura krzyżackiego.

Zamek golubski był na tyle silną warownią, że na początku lat 30. XIV wieku oparł się próbom jego zdobycia przez Władysława Łokietka. W 1410 roku zamek został zajęty przez rycerstwo polskie i przekazany przez króla Władysława Jagiełłę w zarząd rycerzowi Niemście ze Szczytnik. Jednak już w październiku tego roku powrócił w ręce Krzyżaków.

Podczas tzw. wojny „golubskiej” w 1422 roku wojska polskie po ostrzale artyleryjskim szturmem zdobyto zamek. Po odzyskaniu zamku przez Krzyżaków więziono w nim dwóch polskich jeńców, którzy jednak zbiegli z zamku. Wkrótce system obronny zamku dostosowano do prowadzenia obrony z użyciem broni palnej. W tym celu wybudowano dwie cylindryczne wieże od strony przedzamcza, które były połączone pomostem z gankami obronnymi. Zamek po zniszczeniach wojennych był odbudowywany jeszcze w latach 1433-1449.

Golub-DobrzyńPo wybuchu wojny trzynastoletniej w 1454 roku zamek został opanowany przez siły Związku Pruskiego. W 1460 roku zamek bezskutecznie oblegały najemne wojska krzyżackie pod dowództwem Bernarda Szumborskiego. Krzyżacy zajęli miasto Golub, ale zamku nie mogli zdobyć przez kolejne dwa lata. Na mocy postanowień II pokoju toruńskiego w 1466 roku Golub znalazł się w granicach Królestwa Polskiego, przeznaczając zamek na siedzibę starostów.

W latach 1616–1623 zamek przebudowany z inicjatywy królewny Anny Wazówny, która objęła starostwo golubskie – dodano wtedy m.in. późnorenesansowe attyki, budynek na przedbramiu, zmieniono kształt okien i dodano wieżyczki w narożach. Jednak w 1655 roku, w czasie wojen szwedzkich, zamek został poważnie zniszczony.

Na początku XVIII wieku wyremontowano wnętrza. W czasie wojen napoleońskich w zamku mieścił się lazaret. Uszkodzona warownia została kolejnych zniszczeń w latach 1842 i 1867, gdy huraganowy wiatr uszkodził częściowo attyki. W 1920 roku władze polskie urządziły w zamku muzeum. W 1937 roku wyremontowano dach i kilka pomieszczeń.

Po II wojnie światowej, w latach 1947-1953, przeprowadzono na zamku pierwsze prace zabezpieczające. Został odbudowany i odrestaurowany w latach 1959–1966. Obecnie mieści się tu muzeum regionalne, hotel i restauracja.